Po zmianach z 2026 r. ustawowy obowiązek raportowania śladu węglowego w ramach CSRD mają w UE tylko duże firmy – zatrudniające ponad 1000 osób i z obrotem powyżej 450 mln euro – od lat obrotowych zaczynających się w 2027 r. Mniejsze firmy nie mają takiego obowiązku, ale w praktyce o ślad węglowy pytają je klienci, banki i zamawiający. Od 2027 r. te pytania ujednolica standard oparty na VSME.
- Dyrektywa Omnibus (UE) 2026/470 z lutego 2026 r. zawęziła zakres CSRD.
- Firmy poniżej 1000 pracowników są chronione „limitem łańcucha wartości” – klienci z CSRD mogą żądać od nich danych tylko w zakresie standardu opartego na VSME.
- Państwa członkowskie mają czas na wdrożenie zmian do 19 marca 2027 r.
- Niezależnie od CSRD ślad węglowy wymagają klienci, banki, przetargi i platformy ocen dostawców.
Kto ma obowiązek raportować ślad węglowy (CSRD) po zmianach?
| Rodzaj firmy | Obowiązek CSRD | Co w praktyce |
|---|---|---|
| Firmy z UE: ponad 1000 pracowników i obrót powyżej 450 mln euro | tak – raport według ESRS, w tym emisje gazów cieplarnianych | od lat obrotowych zaczynających się w 2027 r. |
| Firmy spoza UE z obrotem w UE powyżej 450 mln euro (i spółką zależną/oddziałem z obrotem powyżej 200 mln euro) | tak | od lat obrotowych zaczynających się w 2028 r. |
| Firmy poniżej 1000 pracowników | nie | dane o emisjach na żądanie klientów i banków – w zakresie standardu VSME |
Źródło: dyrektywa (UE) 2026/470. Polska musi wdrożyć zmiany do krajowych przepisów do 19 marca 2027 r., dlatego szczegóły krajowe warto sprawdzać na bieżąco.
Nie musisz raportować – ale klienci i tak zapytają
Duże firmy liczą emisje w całym łańcuchu wartości. Twoje emisje są częścią ich zakresu 3, dlatego wysyłają ankiety ESG do dostawców. Podobnie banki – w procesie finansowania pytają o dane ESG. Zmiana z 2026 r. nie usuwa tych pytań, tylko je porządkuje: firmy raportujące mogą prosić dostawców poniżej 1000 pracowników o dane w zakresie standardu opartego na VSME.
Inne przepisy związane z emisjami – nie myl ich ze śladem węglowym
- Raport do Krajowej bazy KOBiZE – coroczne zestawienie emisji zanieczyszczeń dla podmiotów korzystających ze środowiska. To obowiązek środowiskowy, ale nie jest to ślad węglowy organizacji według GHG Protocol.
- EU ETS – system handlu uprawnieniami do emisji dla instalacji przemysłowych i energetycznych; ma własne zasady monitorowania emisji.
- CBAM – graniczny podatek węglowy dla importerów m.in. stali, aluminium, cementu i nawozów spoza UE; dotyczy emisji wbudowanych w importowane towary.
Jeśli Twoja firma podlega któremuś z tych przepisów, część danych możesz wykorzystać przy liczeniu śladu węglowego – ale sam ślad węglowy wymaga szerszego zakresu, zwłaszcza zakresu 2 i 3.
Co zrobić teraz – plan na najbliższe miesiące
- Policz ślad węglowy za ostatni pełny rok – co najmniej zakres 1 i 2, najlepiej z istotnymi kategoriami zakresu 3 (jak to zrobić).
- Przygotuj raport VSME – jedną odpowiedź dla klientów i banków.
- Ustal, kto w firmie odpowiada za dane – energia, flota, zakupy, logistyka, HR.
- Zdecyduj: raport co roku od konsultanta czy własne narzędzie – przy corocznych pytaniach taniej i pewniej wychodzi system z wdrożeniem.
Najczęstsze pytania
Od kiedy jest obowiązek liczenia śladu węglowego?
Dla dużych firm objętych CSRD po zmianach z 2026 r. – od lat obrotowych zaczynających się w 2027 r. (firmy z UE zatrudniające ponad 1000 osób i z obrotem powyżej 450 mln euro). Mniejsze firmy nie mają obowiązku ustawowego.
Kto musi liczyć ślad węglowy?
Ustawowo – duże firmy objęte CSRD. W praktyce także dostawcy, od których dane o emisjach wymagają klienci, banki i zamawiający w przetargach.
Czy mała firma musi liczyć ślad węglowy?
Nie ma takiego obowiązku prawnego, ale jeśli jest dostawcą dużej firmy lub ubiega się o finansowanie, może zostać poproszona o dane o emisjach – najczęściej w zakresie standardu VSME.
Czy jest kara za brak śladu węglowego?
Dla firm spoza CSRD nie ma kary ustawowej. Konsekwencje są biznesowe: gorsza ocena dostawcy, utrata punktów w przetargu lub trudniejsze finansowanie.
Co to jest limit łańcucha wartości (value chain cap)?
To zasada z dyrektywy Omnibus: firmy raportujące w CSRD nie mogą wymagać od partnerów zatrudniających poniżej 1000 osób więcej informacji niż przewiduje dobrowolny standard oparty na VSME.
Stan prawny i informacje: październik 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej – w sprawie obowiązków konkretnej firmy skonsultuj się ze specjalistą.
